تولد میخاییل بولگاکف
در سال 1891 میلادی در چنین روزی بولگاکف، نویسندة روس به دنیا آمد. او نمایشنامه نیز می‌نگاشت. «برف سیاه» عنوان مهم‌ترین اثر اوست.


تولد آرتور شونیتزلر
در سال 1862 میلاد در چنین روزی شونیتزلر، نویسنده و نمایشنامه نویس اتریشی به دنیا آمد. لاروند عنوان مهم‌ترین اثر اوست.


تولد الکساندر پوشکین
در سال 1799 میلادی در چنین روزی الکساندر پوشکین ـ اديب روسي ـ دیده به جهان گشود. «اوژن اونین» مهم‌ترین اثر ادبی اوست. پوشکین  در دوره جوانی، شعر می‏سرود و در آنها  نسبت به رژیم تزاری ابرازتنفر می‌کرد. وي چندبار می‌خواست ترک وطن کند

زن براي چندمين بار از پله‌هاي راهرو بالا رفت. روبه‌روي در بسته اتاق او ايستاد. دستهايش را از سر بي‌تابي تكان داد. تا لب پله‌ها رفت، اما دوباره برگشت و به در بسته اتاق نگاه كرد.
مرد دو پله يكي، خود را به او رساند. بين او و در اتاق ايستاد.
ـ مي‌دوني كه دوست نداره به اتاقش بري؟
زن با دست او را كنار زد.
ـ دوست داره، دوست نداره. به جهنم كه دوست نداره!
مرد دستش را روي شانه او گذاشت.
ـ يك كمي ديگه صبر كن.
زن رو گرداند، صورتش خيس شده بود.
ـ تا كي صبر كنم؟
ـ بالاخره پيداش مي‌شه.
ساعت، دوازده بار زنگ زد. همراه با صداي ضربه‌ها زن به مرد نگاه كرد. اين بار مرد نگاهش را به زير انداخت.
ـ توي اين اتاق دنبال چي هستي؟ ما كه همه چيزرو مي‌دونيم. رفتن به اتاق، فقط تو را ناراحت مي‌كنه.
زن صورتش را ميان دستهايش پنهان كرد و شانه‌هايش لرزيد. مرد او را نوازش كرد.
ـ هر وقت اومد با او حرف مي‌زنيم.
ـ از چي؟ به او چي بگيم؟ ديگه حرفي نمونده.
ـ اميد داشته باش.
ـ اميد؟‌ به چي؟ به آينده؟ با حركتي سريع مرد را كنار زد و در آبي رنگ اتاق را كه رنگ آن در كناره‌ها ريخته بود باز كرد. آرام وارد شد. اتاق بچگي‌هاي او. نگاهي به دورتا دور اتاق انداخت. اتاقي كه او گفته بود خودش آن را تميز مي‌كند. و كسي حق ندارد داخل آن بشود. آخرين باري كه وارد اين اتاق شده بود، شش ماه پيش بود، يا شايد هم يكسال. تيرگي اتاق دل را مي‌زد. پرده‌هاي آبي تيره كه روزهايي نه چندان دور، به رنگ آسمان بودند. گلدان سفالي آبي موجدار با دسته گل مصنوعي سفيد، كه ديگر سفيدسفيد نبود. و آباژور پايه‌دار كنار تخت كه روي پايه آن طرح دريا، با امواج آبي رنگ به چشم مي‌خورد. امواجي كه حالا به خاكستري مي‌زد.
ـ اينجا را با دستهاي خودش تزيين كرده و به او ياد داده بود، آن را مرتب نگه دارد. دو قدم جلو رفت. چرخيد و روي تخت نشست. نگاهش به روتختي كه ديگر مثل قديمها مرتب نبود، خيره ماند. جاي جاي روتختي با آتش سيگار سوخته بود. سرش را ميان دستهايش گرفت و آرام گريه كرد.

روی مبل راحتی لمیده بود. درست وسط میدان جنگ. گلوله‌ها صفیرکشان از مقابلش می‌گذشتند. تانکها با آرایشی منظم به سمتش می‌آمدند. دشمن با توپ و خمپاره و کاتیوشا منطقه را حسابي می‌کوبید. به وضوح می‌دید موج گلوله‌های کاتیوشا چگونه مردان را بر سینه خاکریز می‌کوباند. صدای ناله زخمی‌ها، صدای آتشبارها و فریاد شادی آنانی که تانک‌های دشمن را هدف قرار داده بودند، در گوشش بود و لحظه‌ای قطع نمی‌شد. بوی اجساد سوخته، دود، باروت، و خون مشامش را پر کرده بود. بوی خون بیشتر آزارش می‌داد. نفسش را بند می‌آورد. حالش را به هم می‌زد. درست مثل آن بازی. انگار خودش بود و مرتضی و آن غروب هراس‌انگیز. در آن شرایط، زبانش بند می‌آمد. سرش انباشته از تصاویر گنگ و آزاردهنده می‌شد. حتی نمی‌توانست به بچه‌ها نهیب بزند تا بازی را قطع کنند. همان‌طور که نمی‌توانست در آن شرایط از روی مبل بلند شود و کاری بکند. حتی فرار. فقط می‌توانست چشمانش را ببندد، گوشهایش را بگیرد و نفسش را در سینه حبس کند. درست مثل دیروز، امروز و احتمالاً فردا.

وقتي كه يلدا گفت «شام نداريم»، هنوز به عمق فاجعه‌اي كه داشت اتفاق مي‌افتاد، پي نبرده بودم.
تازه دو ساعت بود كه تلفن دوستي قديمي، مثل قلاب جرثقيل سرنوشت، مرا از خيل بي‌كاران بيرون آورده بود. شغل جديد من، سردبيري همزمان دو هفته‌نامه بود: يكي ويژه پسران جوان و ديگري مخصوص دختران جوان.
به خاطر زمان كم باقي‌مانده تا انتخابات، كار آن‌قدر فوريت داشت كه بايستي از فرداي همان عصر، در دفتر تازه راه افتاده هفته‌نامه‌ها حاضر مي‌شدم و با جمع كردن دوستان و همكاران مطبوعاتي‌ِ خوش‌فكر‌ِ پراكنده در اين‌ور و آن‌ور، در عرض سه هفته اولين شماره هر هفته‌نامه را تحويل مي‌دادم.
شايد اگر تخصص من انجام اين دست كارهاي فوريتي و دقيقه نود نبود، هرگز چنين هماي سعادتي بر شانه‌ام نمي‌نشست. چرا كه هر چند سال يك بار، چنين نهادها و ارگانهايي به فكر انتشار نشريه براي جوانان و هدايت آراي آنان مي‌افتادند. (مرا ببخشيد كه به دلايل شغلي، از گفتن نام حامي اصلي اين دو هفته‌نامه معذورم.)
دنباله داستان درادامه مطلب

منبع:سوره مهر

صدای صلوات از کوچه به گوش می‌رسد.
لحاف را روی صورتم می‌کشم. بوی یاس، مشامم را پر می‌کند. چشمانم را می‌بندم و سعی می‌کنم دوباره بخوابم، شاید باز خوابش را ببینم.
ـ دختر، بلند شو دیگه! چقدر می‌خوابی! داره ظهر می‌شه.
مامان لحاف را از روی سرم می‌کشد. آفتاب روی دیوار افتاده است. می‌نشینم و می‌گویم:
سلام مامان!
ـ علیک السلام. پاشو زودتر صبحونه بخور، که خیلی کار داریم. الآنه که خاله احترام و بچه‌هاش سر و کله‌شون پیدا بشه.
با خود فکر می‌کنم: درسته، خیلی کار دارم. امروز حتماً می‌آد. یعنی امیدوارم. باید زودتر آماده شم تا وقتی می‌آد، همه جا مرتب باشه.
دست و صورتم را که می‌شویم آبپاش را بر می‌دارم و به سمت شمعدانیها می‌روم. چهارده گلدان شمعدانی را کنار حیاط چیده‌ام. شمعدانیها چه باطراوت‌اند.
گلدانها را یکی یکی آب می‌دهم. مامان از توی اتاق صدا می‌زند: ـ طاهره بیا صبحانه بخور.
ـ نمی‌خورم مامان. روزه‌ام.

صدای صلوات از کوچه به گوش می‌رسد.
لحاف را روی صورتم می‌کشم. بوی یاس، مشامم را پر می‌کند. چشمانم را می‌بندم و سعی می‌کنم دوباره بخوابم، شاید باز خوابش را ببینم.
ـ دختر، بلند شو دیگه! چقدر می‌خوابی! داره ظهر می‌شه.
مامان لحاف را از روی سرم می‌کشد. آفتاب روی دیوار افتاده است. می‌نشینم و می‌گویم:
سلام مامان!
ـ علیک السلام. پاشو زودتر صبحونه بخور، که خیلی کار داریم. الآنه که خاله احترام و بچه‌هاش سر و کله‌شون پیدا بشه.
با خود فکر می‌کنم: درسته، خیلی کار دارم. امروز حتماً می‌آد. یعنی امیدوارم. باید زودتر آماده شم تا وقتی می‌آد، همه جا مرتب باشه.
دست و صورتم را که می‌شویم آبپاش را بر می‌دارم و به سمت شمعدانیها می‌روم. چهارده گلدان شمعدانی را کنار حیاط چیده‌ام. شمعدانیها چه باطراوت‌اند.
گلدانها را یکی یکی آب می‌دهم. مامان از توی اتاق صدا می‌زند: ـ طاهره بیا صبحانه بخور.
ـ نمی‌خورم مامان. روزه‌ام.

چه عجب! بالاخره جلسه‌شان تمام شد. ا‌ِ ا‌ِ ا‌ِ اِ! هر چه مي‌گويم پوران، پوران حتي سرش را برنمي‌گرداند، بگويد خرت به چند. انگار نه انگار كه من شوهرش هستم.
پوران به طرف پاركينگ مي‌رود. مردد مي‌مانم. از يك طرف، دوست دارم توي كارخانه باشم و بالا سر كارگرها، تا آنها هم حساب كار دستشان بيايد و دل به كار بدهند. هر چه نباشد، من رئيس كارخانه‌ام. از يك طرف هم بايد دنبال پوران بروم و با او صحبت كنم و ببينم آخر چرا چند روز است جوابم را نمي‌دهد. نه او با من صحبت مي‌كند و نه بچه‌ها.
پوران درِ ماشين را كه باز مي‌كند، مهندس صدايش مي‌زند. پوران درِ ماشين را باز مي‌گذارد و به طرف مهندس مي‌رود. من هم از فرصت استفاده مي‌كنم و سوار ماشين مي‌شوم. صداي پوران را مي‌شنوم كه از مهندس خداحافظي مي‌كند. پوران سوار ماشين مي‌شود و استارت مي‌زند. آرام و بي‌صدا كف ماشين چمباتمه مي‌زنم، تا مرا از آينه نبيند و بتوانم به موقع غافلگيرش كنم. شايد بتوانم پوران را بخندانم و از اين همه بي‌محلي، نجات پيدا كنم.
ماشين حركت مي‌كند. از صداي بوق ممتد اتومبيلهاي ديگر مي‌فهم كه دوباره پوران خانم، حق تقدم را به خود داده و صداي اعتراض رانندگان را بلند كرده است. پوران بدجوري اخم كرده. هر چند، مي‌دانم دردش چيست، خدا را شكر درد بي‌درمان نيست. همين امروز آن انگشتر الماس را برايش مي‌خرم تا قفل اخمهايش باز شود.

ـ اومدن، نگا کنین! جمشید نگا کن! ته سالن رو ببین. گلنوش رو نگا! چه خانمی شده!
مادر این را که می‌گوید دست رؤیا را می‌گیرد و به سمتی که اشاره می‌کند، می‌دود.
بابا هم متوجه می‌شود مامان کدام سمت است، می‌خندد و می‌گوید: روشنک! نگاه کن! خودشه؛ گلنوش، اون هم عمو کامرانه.
و بعد دستهای بلندش را بالای سرش می‌گیرد و به چپ و راست حرکت می‌دهد تا عمو، او را ببیند.
دسته گلی را که قبل از آمدن به فرودگاه خریده بودم در بغل می‌گیرم. بالاخره مسافران ایتالیا رسیدند. عمو کامران، زن عمو، و مهم‌تر از همه، دخترشان، گلنوش. خیلی وقت است منتظر رسیدن این لحظه هستم. خلاصه‌، دوشیزة افسانه‌های فامیل ما از راه رسید: گلنوش. چقدر دلم می‌خواست از نزدیک او را ببینم. حالا دیگر وقتش شده. خودم را آماده می‌کنم:
«خب روشنک خانم! فقط مواظب باش سوتی ندی. این گوی و این میدون»
چند قدم جلو می‌روم. مادر مشغول روبوسی با زن عموست. عمو، رؤیا را بغل کرده و بابا هم با گلنوش خوش و بش می‌کند.
ماتم می‌برد. یعنی واقعاً این گلنوش است! آخر چرا این شکلی؟

سبک (STYLE)
استفاده از این تجربه معمول در سبک‌شناسی، که اثر را از سه دیدگاه فکری و ادبی و زبانی مورد بررسی قرار می‌دهد، (شمیسا؛ 1381؛ 23) در سبک‌شناسی آثار داستانی کمی قابل تجدید نظر است.
چرا که مختصّات فکری و اندیشگی داستانهای کوتاه اغلب در حیطه درونمایه و مضمون تحلیل می‌شوند و شگردهای روایت داستان نیز که در حوزه زاویه دید و توصیف و لحن قرار می‌گیرند، سبک‌شناسی داستان را بیشتر متوجّه ویژگی‌های زبانی و بیانی اثر می‌کند.
این مسئله در مورد داستانهای کوتاه سیّد محمّدعلی جمالزاده، که مشخّصه‌های زبانی و ارزشهای بیانی، به خصوص آنجا که صحبت از تأثیرپذیری از متون کلاسیک فارسی نیز در میان آید، بسیار خود را می‌نمایند، حائز اهمیت است.

الف. پيشينة كار
يكي از مسائلي كه اغلب توسط دلسوزان انقلاب يا اهالي ادبيات داستاني و علاقه‌مندان آن، مورد پرسش واقع مي‌شود، و همه ساله نيز، در مناسبتهايي همچون سالگرد پيروزي انقلاب، به شكل سطحي و گذرا، توسط وسايل ارتباط جمعي مطرح، يا در مراسم موسمي كه به اين مناسبت برپا مي‌شود، مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرد، مختصات ادبيات داستاني كشور در دوران پس از پيروزي انقلاب، اشتراكها و افتراقهاي آن با ادبيات داستاني پيش از آن،‌ ريشه‌ها و پيشينة اين ادبيات، و وضعيت و جايگاه فعلي آن، با گذشت دهها سال از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران است.