مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی ـ دفتر دوم كيمياي خيال

نویسنده: حسن ب‍ُلخاری قهی .

تعداد صفحات: 638

شابک: 3 ـ 044 ـ 506 ـ 964

نوبت چاپ: اول 1384 شمارگان: 2200

معرفی کتاب:

كتاب حاضر، دفتر دوم كيمياي خيال از سري پژوهشهاي فرهنگ و هنر اسلامي است كه به مباني عرفاني هنر و معماري اسلامي پرداخته شده است. دكتر حسين بلخاري قهي آن را در چهار فصل از فصل هفتم با عناوين قوة خيال و عالم مثال، بازگشتگاه صور تجريدي هنر اسلامي، فصل هشتم، نورد تجلي رنگ و نور در نگارگري ايراني و معماري اسلامي، فصل نهم، قدر (هندسه مقدس در معماري قدسي)، فصل دهم، نقد و نظر (نقد آراي خانم نجيب اوغلو در رد نظر سنت‌‌گرايان) همراه با فهرست منابع و مآخذ و تصاوير زيبا از معماري اسلامي، مساجد و نگارگري اسلامي، آورده است.
وي در اين كتاب به بيان‌شناسي عالم خيال در قرآن، قوة خيال و عالم مثال در فلسفه اسلامي خيال در حكمت امام محمد غزالي، خيال در ذهن و زبان شيخ‌ اشراق، خيال در حكمت ابن عربي و خيال و زيبايي در انديشه‌هاي صدراي شيرازي توجه داده است و با شكافتن آنان و نگريستن عمقي، پيوند بين عالم خيال و مثول و ذهن و عين در دنياي واقعي و فراواقعيتي دريافته است.
در بخش نور، تجلي رنگ و نور در نگارگري ايراني و معماري اسلامي، به نور در آيينة مذاهب فانوس خيال در انديشه‌هاي امام محمد غزالي، تجلي نور در نگارگري ايراني ـ اسلامي، تجلي رنگ در هنر اسلامي، رنگ در انديشه نجم‌‌الدين كبري، نجم رازي، علاء‌الدوله سمناني، ابن هيثم، رنگ و نور در معماري اسلامي پرداخته است و با دقت تمام در تجلي نور در اشياء و بازتاب انوار الهي در خيال و حركت جوهري آن بر صفحه لوح دل و كاغذ و قلم، و يا معماري بلند و شكوه‌نگار اسلامي در شهرها، به زيبايي آن را شكافته و با كمك گرفتن از انديشة بزرگان كاربردي‌اش كرده است.
در بخش قدر (هندسه مقدس در معماري قدسي) به قدر در قرآن، قدر و هندسه، هنر مقدس در معنا و معماري، منابع و بنيانهاي هندسه مقدس، به هنر مفهومي با ديد اسلامي نگريسته و آن را به صورت زيباي آراسته است. هنري كه قدسي است و تجلي جمال و كمال خداوند بر زمين و معماري و نگارگري مرداني است كه انوار الهي بر دلهاي پاك آنان تابيده است. زيباشناسي قدر در قرآن تجلي ادبي و علمي زيباشناختي جمال و حكمت الهي كه در معماري اسلامي، نقش كمال را دارد.
در بخش آخر، نقد و نظري است، كه به نقد و شناخت بيشتر نظر خاتم نجيب اوغلو در رد نظر سنت‌گرايان پرداخته است، كه در جاي خود جاي تأمل و شناخت دوبارة سنتهاي بزرگ اسلامي را دارد كه خود، زيباي جديد در معماري كهن است.
اين كتاب در دو جلد بوده كه جلد دوم آن با اين عناوين و نظر و انديشه در حوزه‌هاي معماري اسلامي از چاپ برآمده است.